Funkcje i interfejsy API – przegląd

Android 14 wprowadza świetne funkcje i interfejsy API dla deweloperów. Poniższe materiały pomogą Ci poznać funkcje aplikacji i zacząć korzystać z powiązanych interfejsów API.

Szczegółową listę dodanych, zmodyfikowanych i usuniętych interfejsów API znajdziesz w raporcie o różnicach w interfejsach API. Szczegółowe informacje o dodanych interfejsach API znajdziesz w dokumentacji interfejsu Android API. W przypadku Androida 14 poszukaj interfejsów API dodanych na poziomie 34. Aby dowiedzieć się, w jakich obszarach zmiany na platformie mogą wpłynąć na Twoje aplikacje, zapoznaj się ze zmianami w działaniu Androida 14 w przypadku aplikacji kierowanych na Androida 14 i w przypadku wszystkich aplikacji.

Internacjonalizacja

Wybór języka według aplikacji

Android 14 expands on the per-app language features that were introduced in Android 13 (API level 33) with these additional capabilities:

  • Automatically generate an app's localeConfig: Starting with Android Studio Giraffe Canary 7 and AGP 8.1.0-alpha07, you can configure your app to support per-app language preferences automatically. Based on your project resources, the Android Gradle plugin generates the LocaleConfig file and adds a reference to it in the final manifest file, so you no longer have to create or update the file manually. AGP uses the resources in the res folders of your app modules and any library module dependencies to determine the locales to include in the LocaleConfig file.

  • Dynamic updates for an app's localeConfig: Use the setOverrideLocaleConfig() and getOverrideLocaleConfig() methods in LocaleManager to dynamically update your app's list of supported languages in the device's system settings. Use this flexibility to customize the list of supported languages per region, run A/B experiments, or provide an updated list of locales if your app utilizes server-side pushes for localization.

  • App language visibility for input method editors (IMEs): IMEs can utilize the getApplicationLocales() method to check the language of the current app and match the IME language to that language.

Grammatical Inflection API

3 miliardy ludzi mówi językami z płcią: językami, w których kategorie gramatyczne (np. rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki i przyimki) odmieniają się w zależności od płci osób i rzeczy, do których się zwracamy lub o których mówimy. Tradycyjnie wiele języków z płcią gramatyczną używa męskiej formy gramatycznej jako domyślnej lub uniwersalnej.

Zwracanie się do użytkowników w niewłaściwym rodzaju gramatycznym, np. do kobiet w męskim rodzaju gramatycznym, może negatywne wpłynąć na ich wyniki i postawę. Z kolei interfejs z językiem, który poprawnie odzwierciedla płeć gramatyczną użytkownika, może zwiększyć zaangażowanie użytkowników i zapewnić bardziej spersonalizowane i naturalne wrażenia.

To help you build a user-centric UI for gendered languages, Android 14 introduces the Grammatical Inflection API, which lets you add support for grammatical gender without refactoring your app.

Preferencje regionalne

Regional preferences enable users to personalize temperature units, the first day of the week, and numbering systems. A European living in the United States might prefer temperature units to be in Celsius rather than Fahrenheit and for apps to treat Monday as the beginning of the week instead of the US default of Sunday.

New Android Settings menus for these preferences provide users with a discoverable and centralized location to change app preferences. These preferences also persist through backup and restore. Several APIs and intents—such as getTemperatureUnit and getFirstDayOfWeek— grant your app read access to user preferences, so your app can adjust how it displays information. You can also register a BroadcastReceiver on ACTION_LOCALE_CHANGED to handle locale configuration changes when regional preferences change.

To find these settings, open the Settings app and navigate to System > Languages & input > Regional preferences.

Regional preferences screen in Android system settings.
Temperature options for regional preferences in Android system settings.

Ułatwienia dostępu

Nieliniowe skalowanie czcionki do 200%

Od Androida 14 system obsługuje skalowanie czcionek do 200%, co zapewnia użytkownikom dodatkowe opcje ułatwień dostępu.

Aby zapobiec nadmiernemu powiększaniu dużych elementów tekstowych na ekranie, system stosuje nieliniową krzywą skalowania. Ta strategia skalowania oznacza, że duży tekst nie jest skalowany w tym samym tempie co mniejszy. Nieliniowe skalowanie czcionki pomaga zachować proporcjonalną hierarchię między elementami o różnych rozmiarach, a jednocześnie zmniejsza problemy związane z liniowym skalowaniem tekstu przy dużych wartościach (np. ucinanie tekstu lub utrudnianie czytania tekstu z powodu bardzo dużych rozmiarów wyświetlacza).

Testowanie aplikacji z nieliniowym skalowaniem czcionki

Aby przetestować aplikację, włącz maksymalny rozmiar czcionki w ustawieniach ułatwień dostępu na urządzeniu.

Jeśli do określania rozmiaru tekstu używasz już skalowalnych pikseli (sp), te dodatkowe opcje i ulepszenia skalowania są automatycznie stosowane do tekstu w aplikacji. Mimo to warto przeprowadzić testy interfejsu z włączonym maksymalnym rozmiarem czcionki (200%), aby upewnić się, że aplikacja prawidłowo stosuje rozmiary czcionek i może obsługiwać większe rozmiary bez wpływu na użyteczność.

Aby włączyć rozmiar czcionki 200%, wykonaj te czynności:

  1. Otwórz aplikację Ustawienia i kliknij Ułatwienia dostępu > Rozmiar wyświetlacza i tekst.
  2. W przypadku opcji Rozmiar czcionki klikaj ikonę plusa (+), aż włączone zostanie ustawienie maksymalnego rozmiaru czcionki, jak pokazano na ilustracji w tej sekcji.

Używaj skalowanych pikseli (sp) jako jednostek rozmiaru tekstu

Pamiętaj, aby zawsze określać rozmiary tekstu w jednostkach sp. Gdy aplikacja używa jednostek sp, Android może zastosować preferowany przez użytkownika rozmiar tekstu i odpowiednio go przeskalować.

Nie używaj jednostek sp w przypadku dopełnienia ani nie określaj wysokości widoku przy założeniu domyślnego dopełnienia: w przypadku nieliniowego skalowania czcionek wymiary sp mogą nie być proporcjonalne, więc 4 sp + 20 sp może nie być równe 24 sp.

Przeliczanie jednostek skalowalnych pikseli (sp)

Użyj funkcji TypedValue.applyDimension(), aby przekonwertować jednostki sp na piksele, a funkcji TypedValue.deriveDimension(), aby przekonwertować piksele na jednostki sp. Te metody automatycznie stosują odpowiednią nieliniową krzywą skalowania.

Unikaj kodowania na stałe równań za pomocą Configuration.fontScale lub DisplayMetrics.scaledDensity. Skalowanie czcionki jest nieliniowe, więc pole scaledDensity nie jest już dokładne. Pola fontScale należy używać wyłącznie do celów informacyjnych, ponieważ czcionki nie są już skalowane za pomocą pojedynczej wartości skalarnej.

Używaj jednostek sp w przypadku lineHeight

Zawsze definiuj android:lineHeight za pomocą jednostek sp zamiast dp, aby wysokość wiersza skalowała się wraz z tekstem. W przeciwnym razie, jeśli tekst jest w jednostkach sp, a lineHeight jest w jednostkach dp lub px, nie będzie skalowany i będzie wyglądać na ściśnięty. TextView automatycznie koryguje lineHeight, aby zachować zamierzone proporcje, ale tylko wtedy, gdy zarówno textSize, jak i lineHeight są zdefiniowane w jednostkach sp.

Aparat i multimedia

Ultra HDR w przypadku zdjęć

An illustration of Standard Dynamic Range (SDR) versus High Dynamic Range (HDR) image quality.

Android 14 adds support for High Dynamic Range (HDR) images that retain more of the information from the sensor when taking a photo, which enables vibrant colors and greater contrast. Android uses the Ultra HDR format, which is fully backward compatible with JPEG images, allowing apps to seamlessly interoperate with HDR images, displaying them in Standard Dynamic Range (SDR) as needed.

Rendering these images in the UI in HDR is done automatically by the framework when your app opts in to using HDR UI for its Activity Window, either through a manifest entry or at runtime by calling Window.setColorMode(). You can also capture compressed Ultra HDR still images on supported devices. With more colors recovered from the sensor, editing in post can be more flexible. The Gainmap associated with Ultra HDR images can be used to render them using OpenGL or Vulkan.

Powiększanie, ustawianie ostrości, podgląd i inne funkcje w rozszerzeniach aparatu

Android 14 upgrades and improves camera extensions, allowing apps to handle longer processing times, which enables improved images using compute-intensive algorithms like low-light photography on supported devices. These features give users an even more robust experience when using camera extension capabilities. Examples of these improvements include:

Zoom na matrycy

When REQUEST_AVAILABLE_CAPABILITIES_STREAM_USE_CASE in CameraCharacteristics contains SCALER_AVAILABLE_STREAM_USE_CASES_CROPPED_RAW, your app can use advanced sensor capabilities to give a cropped RAW stream the same pixels as the full field of view by using a CaptureRequest with a RAW target that has stream use case set to CameraMetadata.SCALER_AVAILABLE_STREAM_USE_CASES_CROPPED_RAW. By implementing the request override controls, the updated camera gives users zoom control even before other camera controls are ready.

Bezstratny dźwięk przez USB

Android 14 obsługuje bezstratne formaty dźwięku, dzięki czemu można uzyskać dźwięk w jakości studyjnej w przypadku przewodowych słuchawek USB. Możesz wysyłać zapytania do urządzenia USB w celu uzyskania preferowanych atrybutów miksera, rejestrować słuchacza zmian w preferowanych atrybutach miksera i konfigurować atrybuty miksera za pomocą klasy AudioMixerAttributes. Ta klasa reprezentuje format, np. maskę kanału, częstotliwość próbkowania i zachowanie miksera audio. Ta klasa umożliwia przesyłanie dźwięku bezpośrednio bez miksowania, regulowania głośności ani przetwarzania efektów.

Wydajność i narzędzia dla programistów

Credential Manager

Android 14 dodaje Credential Manager jako interfejs API platformy, z dodatkowym wsparciem dla urządzeń z Androidem 4.4 (poziom interfejsu API 19) za pomocą biblioteki Jetpack korzystającej z Usług Google Play. Credential Manager ułatwia użytkownikom logowanie się dzięki interfejsom API, które pobierają i przechowują dane logowania za pomocą dostawców danych logowania skonfigurowanych przez użytkownika. Credential Manager obsługuje wiele metod logowania, w tym logowanie przy użyciu nazwy użytkownika i hasła, kluczy dostępu i rozwiązań logowania sfederowanego (np. logowania przez Google) w jednym interfejsie API.

Klucze dostępu mają wiele zalet. Na przykład klucze dostępu oparte są na standardach branżowych, mogą działać w różnych systemach operacyjnych i ekosystemach przeglądarek oraz mogą być używane zarówno w witrynach, jak i w aplikacjach.

Więcej informacji znajdziesz w dokumentacji Menedżera danych uwierzytelniających i kluczy dostępu oraz w poście na blogu na temat Menedżera danych uwierzytelniających i kluczy dostępu.

Health Connect

Health Connect is an on-device repository for user health and fitness data. It allows users to share data between their favorite apps, with a single place to control what data they want to share with these apps.

On devices running Android versions prior to Android 14, Health Connect is available to download as an app on the Google Play store. Starting with Android 14, Health Connect is part of the platform and receives updates through Google Play system updates without requiring a separate download. With this, Health Connect can be updated frequently, and your apps can rely on Health Connect being available on devices running Android 14 or higher. Users can access Health Connect from the Settings in their device, with privacy controls integrated into the system settings.

Users can get started using Health Connect without a separate app download on devices running Android 14 or higher.
Users can control which apps have access to their health and fitness data through system settings.

Health Connect includes several new features in Android 14, such as exercise routes, allowing users to share a route of their workout which can be visualized on a map. A route is defined as a list of locations saved within a window of time, and your app can insert routes into exercise sessions, tying them together. To ensure that users have complete control over this sensitive data, users must allow sharing individual routes with other apps.

For more information, see the Health Connection documentation and the blogpost on What's new in Android Health.

Aktualizacje OpenJDK 17

Android 14 kontynuuje proces odświeżania podstawowych bibliotek Androida, aby dostosować je do funkcji najnowszych wersji OpenJDK LTS, w tym do aktualizacji bibliotek i obsługi języka Java 17 dla deweloperów aplikacji i platform.

Dostępne są następujące funkcje i ulepszenia:

  • Zaktualizowano około 300 klas java.base, aby obsługiwały Java 17.
  • Blokami tekstowymi, które wprowadzają do języka programowania Java wielowierszowe ciągi znaków.
  • dopasowywanie wzoru do instanceof, które umożliwia traktowanie obiektu jako mającego określony typ w instanceof bez żadnych dodatkowych zmiennych;
  • Zamknięte klasy, które umożliwiają ograniczenie zakresu klas i interfejsów, które mogą je rozszerzać lub implementować.

Dzięki aktualizacjom systemowym Google Play (projekt Mainline) ponad 600 milionów urządzeń może otrzymywać najnowsze aktualizacje środowiska wykonawczego Androida (ART), które zawierają te zmiany. Jest to część naszego zobowiązania do zapewnienia aplikacjom bardziej spójnego i bezpiecznego środowiska na różnych urządzeniach oraz udostępniania użytkownikom nowych funkcji i możliwości niezależnie od wersji platformy.

Java i OpenJDK są znakami towarowymi lub zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy Oracle lub jej podmiotów stowarzyszonych.

Ulepszenia w sklepach z aplikacjami

Android 14 introduces several PackageInstaller APIs that allow app stores to improve their user experience.

Request install approval before downloading

Installing or updating an app might require user approval. For example, when an installer making use of the REQUEST_INSTALL_PACKAGES permission attempts to install a new app. In prior Android versions, app stores can only request user approval after APKs are written to the install session and the session is committed.

Starting with Android 14, the requestUserPreapproval() method lets installers request user approval before committing the install session. This improvement lets an app store defer downloading any APKs until after the installation has been approved by the user. Furthermore, once a user has approved installation, the app store can download and install the app in the background without interrupting the user.

Claim responsibility for future updates

The setRequestUpdateOwnership() method allows an installer to indicate to the system that it intends to be responsible for future updates to an app it is installing. This capability enables update ownership enforcement, meaning that only the update owner is permitted to install automatic updates to the app. Update ownership enforcement helps to ensure that users receive updates only from the expected app store.

Any other installer, including those making use of the INSTALL_PACKAGES permission, must receive explicit user approval in order to install an update. If a user decides to proceed with an update from another source, update ownership is lost.

Update apps at less-disruptive times

App stores typically want to avoid updating an app that is actively in use because this leads to the app's running processes being killed, which potentially interrupts what the user was doing.

Starting with Android 14, the InstallConstraints API gives installers a way to ensure that their app updates happen at an opportune moment. For example, an app store can call the commitSessionAfterInstallConstraintsAreMet() method to make sure that an update is only committed when the user is no longer interacting with the app in question.

Seamlessly install optional splits

With split APKs, features of an app can be delivered in separate APK files, rather than as a monolithic APK. Split APKs allow app stores to optimize the delivery of different app components. For example, app stores might optimize based on the properties of the target device. The PackageInstaller API has supported splits since its introduction in API level 22.

In Android 14, the setDontKillApp() method allows an installer to indicate that the app's running processes shouldn't be killed when new splits are installed. App stores can use this feature to seamlessly install new features of an app while the user is using the app.

Pakiety metadanych aplikacji

Starting in Android 14, the Android package installer lets you specify app metadata, such as data safety practices, to include on app store pages such as Google Play.

Wykrywanie, kiedy użytkownicy robią zrzuty ekranu urządzenia

Aby zapewnić bardziej standardowe wykrywanie zrzutów ekranu, w Androidzie 14 wprowadziliśmy interfejs API do wykrywania zrzutów ekranu, który zapewnia ochronę prywatności. Ten interfejs API umożliwia aplikacjom rejestrowanie wywołań zwrotnych dla poszczególnych aktywności. Te wywołania zwrotne są wywoływane, a użytkownik jest powiadamiany, gdy zrobi zrzut ekranu podczas wyświetlania danego działania.

Wrażenia użytkownika

Działania niestandardowe na arkuszu udostępniania i ulepszone rankingowanie

Android 14 updates the system sharesheet to support custom app actions and more informative preview results for users.

Add custom actions

With Android 14, your app can add custom actions to the system sharesheet it invokes.

Screenshot of custom actions on the sharesheet.

Improve ranking of Direct Share targets

Android 14 uses more signals from apps to determine the ranking of the direct share targets to provide more helpful results for the user. To provide the most useful signal for ranking, follow the guidance for improving rankings of your Direct Share targets. Communication apps can also report shortcut usage for outgoing and incoming messages.

Direct Share row in the sharesheet, as shown by 1

Obsługa wbudowanych i niestandardowych animacji przewidywanego przejścia wstecz

Video: Predictive back animations

Android 13 introduced the predictive back-to-home animation behind a developer option. When used in a supported app with the developer option enabled, swiping back shows an animation indicating that the back gesture exits the app back to the home screen.

Android 14 includes multiple improvements and new guidance for Predictive Back:

With this Android 14 preview release, all features of Predictive Back remain behind a developer option. See the developer guide to migrate your app to predictive back, as well as the developer guide to creating custom in-app transitions.

Zastąpienia ustawień producenta urządzenia z dużym ekranem dla poszczególnych aplikacji

Zastąpienia dotyczące aplikacji umożliwiają producentom urządzeń zmianę działania aplikacji na urządzeniach z dużym ekranem. Na przykład zastąpienie FORCE_RESIZE_APP instruuje system, aby zmienił rozmiar aplikacji, aby pasowała do wyświetlanych wymiarów (unikając trybu zgodności rozmiaru), nawet jeśli w manifeście aplikacji ustawiono resizeableActivity="false".

Zastąpienia mają na celu poprawę wrażeń użytkowników na dużych ekranach.

Nowe właściwości pliku manifestu umożliwiają wyłączenie w przypadku aplikacji niektórych zastąpień producenta urządzenia.

Zastępowanie ustawień aplikacji na urządzeniach z dużym ekranem

Zastąpienia dla poszczególnych aplikacji zmieniają zachowanie aplikacji na urządzeniach z dużym ekranem. Na przykład OVERRIDE_MIN_ASPECT_RATIO_LARGE zastąpienie producenta urządzenia ustawia format obrazu aplikacji na 16:9 niezależnie od konfiguracji aplikacji.

Android 14 QPR1 umożliwia użytkownikom stosowanie zastąpienia dla poszczególnych aplikacji za pomocą nowego menu ustawień na urządzeniach z dużym ekranem.

Udostępnianie ekranu aplikacji

Udostępnianie ekranu aplikacji umożliwia użytkownikom udostępnianie okna aplikacji zamiast całego ekranu urządzenia podczas nagrywania treści na ekranie.

Podczas udostępniania ekranu aplikacji pasek stanu, pasek nawigacji, powiadomienia i inne elementy interfejsu systemu nie są uwzględniane na wyświetlaczu. Udostępniona jest tylko zawartość wybranej aplikacji.

Udostępnianie ekranu aplikacji zwiększa produktywność i prywatność, ponieważ pozwala użytkownikom uruchamiać wiele aplikacji, ale ogranicza udostępnianie treści do jednej aplikacji.

Inteligentna odpowiedź na klawiaturze Gboard na Pixelu 8 Pro oparta na LLM

Na urządzeniach Pixel 8 Pro z aktualizacją z listopada deweloperzy mogą wypróbować inteligentne odpowiedzi lepszej jakości w klawiaturze Gboard, które są obsługiwane przez duże modele językowe (LLM) działające na procesorze Google Tensor.

Ta funkcja jest dostępna w wersji testowej w języku angielskim (USA) w aplikacji WhatsApp, Line i KakaoTalk. Wymaga użycia urządzenia Pixel 8 Pro z klawiaturą Gboard.

Aby wypróbować tę funkcję, najpierw włącz ją w sekcji Ustawienia > Opcje programisty > Ustawienia AICore > Włącz trwałe AICore.

Następnie otwórz rozmowę w obsługiwanej aplikacji, aby zobaczyć inteligentną odpowiedź w pasku sugestii Gboard, która jest obsługiwana przez LLM.

Gboard korzysta z LLM na urządzeniu, aby dostarczać inteligentne odpowiedzi lepszej jakości.

Grafika

Ścieżki można wyszukiwać i interpolować

Interfejs API Path na Androida to zaawansowany i elastyczny mechanizm tworzenia i renderowania grafiki wektorowej, który umożliwia kreślenie lub wypełnianie ścieżki, tworzenie ścieżki z segmentów linii albo krzywych kwadratowych i krzywych sześciennych, wykonywanie operacji logicznych w celu uzyskania jeszcze bardziej złożonych kształtów lub wszystkich tych elementów jednocześnie. Ograniczeniem jest możliwość sprawdzenia, co tak naprawdę znajduje się w obiekcie ścieżki. Elementy wewnętrzne obiektu są nieprzezroczyste po jego utworzeniu.

Aby utworzyć Path, użyj metod wywoływania takich jak moveTo(), lineTo() i cubicTo(), aby dodać segmenty ścieżki. Nie ma jednak możliwości określenia, jakie segmenty mają się znaleźć na tej ścieżce, więc musisz zachować te informacje w momencie tworzenia.

Począwszy od Androida 14 możesz wysyłać zapytania dotyczące ścieżek, aby dowiedzieć się, co się na nich znajduje. Najpierw musisz uzyskać obiekt PathIterator, korzystając z interfejsu API Path.getPathIterator:

Kotlin

val path = Path().apply {
    moveTo(1.0f, 1.0f)
    lineTo(2.0f, 2.0f)
    close()
}
val pathIterator = path.pathIterator

Java

Path path = new Path();
path.moveTo(1.0F, 1.0F);
path.lineTo(2.0F, 2.0F);
path.close();
PathIterator pathIterator = path.getPathIterator();

Następnie możesz wywołać metodę PathIterator, by iterować po kolei segmenty i pobrać wszystkie niezbędne dane dla każdego z nich. W tym przykładzie użyto obiektów PathIterator.Segment, które gromadzą dane w formie pakietów:

Kotlin

for (segment in pathIterator) {
    println("segment: ${segment.verb}, ${segment.points}")
}

Java

while (pathIterator.hasNext()) {
    PathIterator.Segment segment = pathIterator.next();
    Log.i(LOG_TAG, "segment: " + segment.getVerb() + ", " + segment.getPoints());
}

Funkcja PathIterator ma też wersję next(), która nie przydziela pamięci, i możesz jej użyć do przekazania bufora, aby przechowywać dane punktowe.

Jednym z ważnych zastosowań zapytań o dane Path jest interpolacja. Możesz na przykład chcieć animować (czyli przekształcać) 2 różne ścieżki. Aby jeszcze bardziej uprościć ten przypadek użycia, Android 14 zawiera też metodę interpolate() w Path. Zakładając, że 2 ścieżki mają taką samą strukturę wewnętrzną, metoda interpolate() tworzy nowy Path z tym interpolowanym wynikiem. Ten przykład zwraca ścieżkę, która jest połową (interpolacja liniowa 0,5) ścieżki path i otherPath:

Kotlin

val interpolatedResult = Path()
if (path.isInterpolatable(otherPath)) {
    path.interpolate(otherPath, .5f, interpolatedResult)
}

Java

Path interpolatedResult = new Path();
if (path.isInterpolatable(otherPath)) {
    path.interpolate(otherPath, 0.5F, interpolatedResult);
}

Biblioteka Jetpack graphics-path umożliwia korzystanie z podobnych interfejsów API również w starszych wersjach Androida.

Niestandardowe siatki z shaderami wierzchołków i fragmentów

Android has long supported drawing triangle meshes with custom shading, but the input mesh format has been limited to a few predefined attribute combinations. Android 14 adds support for custom meshes, which can be defined as triangles or triangle strips, and can, optionally, be indexed. These meshes are specified with custom attributes, vertex strides, varying, and vertex and fragment shaders written in AGSL.

The vertex shader defines the varyings, such as position and color, while the fragment shader can optionally define the color for the pixel, typically by using the varyings created by the vertex shader. If color is provided by the fragment shader, it is then blended with the current Paint color using the blend mode selected when drawing the mesh. Uniforms can be passed into the fragment and vertex shaders for additional flexibility.

Renderowanie bufora sprzętowego w Canvas

Aby ułatwić korzystanie z interfejsu API Canvas w Androidzie do rysowania z przyspieszeniem sprzętowym w HardwareBuffer, Android 14 wprowadza HardwareBufferRenderer. Ten interfejs API jest szczególnie przydatne, gdy Twój przypadek użycia obejmuje komunikację z systemem kompozytor do SurfaceControl, by zapewnić małe opóźnienie rysunek.